Poëzieweek: Mario Quintana

Dag vier van de Poëzieweek. We begonen deze serie van vertaalde Braziliaanse poëzie met een hedendaags dichter, Ana Martins Marques. Langzamerhand gaan we terug in de tijd. Via Paulo Leminski en Ferreira Gullar, komen we bij generatie van grote namen. Carlos Drummond de Andrade, Mario en Oswald de Andrade, later Vinícius de Moraes of João Cabral de Melo Neto. Zij waren allen onderdeel van het modernisme. Geheel in de tijdsgeest van de eerste helft van de 20ste eeuw waren velen ook politiek actief; het lijkt wel alsof ze niet communistisch genoeg konden zijn. Minder uitgesproken was Mario Quintana uit Porto Alegre, de 'poet of simple things.'

Mario Quintana (1906-1994) leefde voor taal. Hij kwam zijn stad nauwelijks uit, woonde in hotels in het centrum van Porto Alegre en vertaalde daar meer dan 130 literaire werken, waaronder Marcel Proust en Virginia Woolf. Daarnaast was hij journalist en bovenal dichter. Nu bleken deze werkzaamheden nauwelijks voldoende om de rekeningen te betalen. Na 12 jaar in het Majestic Hotel te hebben verbleven werd hij er in 1980 zonder pardon uitgezet toen de rekeningen te ver opgelopen was. Voetballer Falcão (speler van het beroemde Braziliaanse middenveld op het WK 1982 met Zico en Socrates) ontfermde zich over Quintana en zorgde ervoor dat hij elders een kamer kreeg. Toen het Majestic in datzelfde jaar werd verkocht en werd omgevormd tot het culturele centrum dat het tot op de dag van vandaag is, werd de naam gewijzigd in Casa de Cultura Mario Quintana. Zijn kamer, no. 217, is ingericht zoals de dichter er ooit verbleef.
Quintana is in de loop der jaren een geliefde dichter gebleken. zijn korte gedichten, over liefde, dood en de tijd, zijn populair bij velen en worden vaak aangehaald daar waar zware gebeurtenissen vragen om een stichtelijk woord. Ik heb drie van die korte gedichtjes uitgekozen en vertaald. In het kader van het puzzelen (ze de blogs van voorgaande dagen) is het bij een enkele gelukt om het rijmschema te volgen. Bij andere niet, maar voor mijn gevoel maakt dat voor de inhoud weinig uit.

Do amoroso esquecimento                          Geliefd vergeten

Eu agora — que desfecho!                           Kijk mij dan -  wat een ontknoping!
Já nem penso mais em ti…                          Dat ik al niet meer aan je denk…
Mas será que nunca deixo                            Maar zal ik het ooit kunnen laten;
De lembrar que te esqueci?                         Te herinneren dat ik je vergeten ben?

Tic-tac                                                        Tik tak

Esse tic-tac dos relógios                               Dat getiktak van klokken
é a máquina de costura do Tempo                is van het weefgetouw van Tijd
a fabricar mortalhas.                                   dat lijkwades weeft.

DAS UTOPIAS                                              OVER UTOPIEËN

Se as coisas são inatingíveis... ora!             Als dingen onbereikbaar zijn… en dat zou wat!
Não é motivo para não querê-las...             Dat is toch geen reden om wensen te verbergen…
Que tristes os caminhos, se não fora            Hoe triest zijn de wegen zonder dat:
A presença distante das estrelas!                 de verre aanwezigheid van sterren!