donderdag 31 januari 2019

Portretten (vertaald gedicht in het kader van de Poëzieweek)


Het kan zijn dat het je ontgaan is, maar vandaag is in Nederland en Vlaanderen de Poëzieweek begonnen. Een week waarin de poëzie centraal staat, dat lijkt me duidelijk, maar of het nou alleen om poëzie gaat uit de Lage Landen gaat wordt niet duidelijk. Dus vandaar mijn bijdrage, gewoon, een vertaald pareltje uit Brazilië.


Het gedicht (of serie van gedichten) 'Retratos', Portretten, is van Ana Martins Marques (1977), uit Belo Horizonte. Volgens een Braziliaanse criticus combineert zij het formele met beschouwingen over het leven, waardoor ze het verschil tussen taal en ervaring overbrugt. Ik had het niet beter kunnen zeggen. Bij deze!

Portretten
Bevlekte wereld
wijze waarop de troep van reizen
te zien valt als lening
feitelijk bewijs (waarvan een foto genomen)
portret van een wijze om iets te zien
besmette overeenkomst
verlamd door het landschap
valstrik om een vliegende vogel te vangen
vorm om een persoon te halveren
manier om families te vormen
middel om een zonsondergang te verpesten
wijze om de val te voorkomen zonder dat wat viel te redden
methode om vlot geschiedenis te schrijven,
daarbij de god der details te aanbidden
op ansichtkaarten, de achterkant beschreven
op documenten, datgene waar we op moeten gelijken
instrument om de zee grenzen te geven
strijd met het feit dat we één uniek hoofd hebben
draagbare familie
met de opkomst van digitaal, datgene dat onze laden ledigt
praktische wijze om doden te bewaren
*
ga de vreemde wereld binnen waar je geboren bent
met daar het oude huis, net gebouwd
de dode vriend is zojuist getrouwd
en je kind waar je al niet meer mee spreekt
kon daar nog niet eens spreken
in dit album is het zomer
Ana Martins Marques
en de generaties verglijden op gezichten
als rivieren passeren
daar, jouw oude vriendin in witte blouse
lachend, verkreukeld in de hoek
en je moeder voordat ze moeder werd
serieus rokend met ontbrekende benen
en je vader, bedachtzaam, jong en onscherp,
houd trots een vis omhoog
zilverkleurig en onbewogen
toen nog niemand hun eigen dood gestorven was
behalve de vis, zilver en onbewogen
wel in focus van de fotograaf
*
Twee lichamen kunnen niet dezelfde
plek bezet houden
maar twee gebeurtenissen kunnen wel plaatsvinden
op hetzelfde moment op dezelfde plek
zoals de meeuw die tijdens een duikvlucht
een zilveren vis vangt
en zelf gevangen wordt
door een foto
terwijl daarnaast
buiten beeld
tegen de achtergrond van blauwe lucht
de donkere jongen van de steen springt
in de zee op de foto
dit niet genomen wordt
*
we worden op foto’s bewaard
zoals we de dood 
bewaren zouden,
trap van een paard
valpartij op straat
vlotte valbijl.
Anderen, onthoofd,
geamputeerde benen, voeten
of slechts het uitzicht onthouden
gevangen in rechthoeken
recht als cellen
wachten.
Wij, daarentegen,
werden gespaard.
Werden gespaard
en zaten niet allen aan één kant van de tafel
zoals tijdens het laatste avondmaal
we omhelsden geen familie die we nauwelijks kenden
we lachten niet zinloos.
we werden gespaard
en bestonden die ene dag niet.
We werden gespaard
terwijl tijd ook over ons
haar zware hand
heeft laten vallen.
*
Je begint aan het oude album zoals je een rivier volgt
en eindigt anders en je verlaat het anders
je eindigt vies van bomen en landschappen en steden
en je veegt je ogen uit met de rug van je hand om je van de beelden te ontdoen


Vertaling: Joris Kleverlaan. Geplaatst met instemming van de schrijfster. Waarvoor dank! Muito obrigado!

Geen opmerkingen:

Een reactie posten