Een veel gehoorde analyse over de protesten in Brazilië voorafgaand aan het WK, stelde dat de protesten anti-WK waren. Dat was maar deels het geval. De onvrede die mensen de straat op deed gaan bestond al heel veel langer, maar doordat het Wk zo’n duidelijk profiel en een landelijke uitstraling had, fungeerde het als een katalysator. Veel thema’s waarover mensen ontevreden waren kwamen bovendien ook terug in issues rond het WK. Daarmee werd het WK symbool voor zo ongeveer alles waar men al heel veel langer gefrustreerd over was. De ongelijkheid in het land, een klein clubje mensen dat profiteert ten koste van een grote groep die er slachtoffer van is, het gebrek aan investeringen in onderwijs en volksgezondheid, het kwam er nu allemaal uit. Zoals wel min of meer voorzien was, zakte de protestbereidheid op het moment dat de bal ging rollen. Sterker nog, als je de verschillende commentaren mag geloven was het een groot voetbalfeest. Wel werden er in verschillende scenarios rekening gehouden met de prestaties van de Braziliaanse ploeg tijdens het
toernooi en wat die zouden betekenen voor een mogelijk opnieuw oplaaien van de onrusten.
Een eclatante overwinning voor het thuisland was misschien de ultieme wens van velen geweest in dat opzicht. Sterker nog, op de golf van optimisme die zo’n overwinning tot gevolg zou hebben zou
de huidige presidente Dilma Rousseff bijvoorbeeld gemakkelijk herverkozen worden. Nadat bleek dat zo’n overwinning er niet in zat bij gebrek aan een goed team, kon men slechts hopen dat de aanwezigheid van het thuisland zo lang mogelijk zou duren.
Dat sprookje duurde tot de halve finale. Tien gruwelijke minuten van complete wanorde en een zeldzaam efficiënte tegenstander zorgden voor een van de grootste nederlagen ooit in de geschiedenis van het Braziliaanse elftal. De gifbeker was echter nog niet leeg: in de troostfinale trapte Oranje het elftal nog eens dieper in de malaise. Als je het zet tegenover de massale protesten van voor het WK, zou je kunnen verwachten dat zo’n oorwassing, en de bijkomende frustratie, onmiddelijk weer zou leiden tot meer protesten, maar dat valt tot nu toe erg mee.
Gek genoeg zou de oorwassing van Duitsland in de halve finale misschien niet eens zo slecht uitkomen. Ik bedoel maar: een scenario van verlies i de finale tegen aartsvijand Argentinië door een onterechte penalty zou ongetwijfeld velen gefrustreerd de straat hebben doen op gaan, maar na een 1-7 verlies wil je toch het liefst vol schaamte onder de dekens weg kruipen. Nadat de eerste schaamte is weggetrokken ga je nadenken over hoe het zo is kunnen komen. Daarom hoor je nu veel commentatoren over het feit dat het Braziliaanse voetbal verrot is en structureel zal moeten worden veranderd wil men weer mee gaan doen om de titel straks in 2018, of nog waarschijnlijker: pas in 2022. Slechts weinigen hebben het over de misstanden waarvoor ze voor het WK de straat op gingen. De frustratie over die misstanden is nog steeds aanwezig, maar het ontbreekt aan een katalysator om die frustratie om te zetten in massale, landelijke protesten.
Zoals het er nu naar uit ziet, heeft presidente Rousseff het WK overleeft en kan ze gaan denken aan een tweede termijn. Ze heeft zich na het verlies voorzichtig aan de kant van herstructurering van het
voetbal geplaatst, maar zich vooral empatisch willen uiten richting het volk. Dat dat niet direct in de
aard van deze Iron Lady zit zorgde ervoor dat het niet de direct de troost bracht waar het volk op zat te wachten. Toch is het succesvolle verloop van het WK, en de vooralsnog positieve, financiële balans, gekoppeld aan licht herstel van buitenlandse investeringen, in haar voordeel om over een
paar maanden succesvol de verkiezingen in te gaan. Als het land niet oppast, is het straks gewoon
weer terug bij af. Dan is het land 12 stadions rijker, heeft het internationale imago een opknapbeurt
gehad, maar is de sociale ongelijkheid nog even schrijnend als daarvoor. Het WK is dan een gemiste
kans, zowel in sportief, als in sociaal opzicht.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten