Nu zit ik middenin de portfoliomodule van Expertisecentrum Literair Vertalen (ELV) een hoofdstuk te lezen over zichtbaarheid van de vertaler, bedenk ik mij dat hier in dit blog nooit verteld heb over mijn allereerste boekvertaling ooit! Bij deze, een korte gedachte bij deze magnifieke ervaring.
Ergens halverwege maart 2024 werd ik benaderd door Uitgeverij Spectrum of ik ook boekvertalingen deed. Het ging om het boek 'A palavra que resta' van auteur Stênio Gardel en de uitgever wilde doorpakken, zoveel was wel duidelijk. Nu mag ik op dit soort momenten graag Pippi Langkous aanhalen: ik heb het nog nooit gedaan, dus denk het wel te kunnen. Helaas blijkt dat die uitspraak nergens is terug te vinden. Enfin, ik schatte in dat ik het kon, kreeg een keurig standaard contract en ging aan de slag.
Het bleek een super aangrijpende novelle over Raimundo, die als puber op het Braziliaanse platteland als een blok valt voor zijn vriendje Cícero. Hun liefde moet eerst geheim blijven, maar komt uiteindelijk toch uit en zorgt dan voor een onoverkomelijk probleem bij de families. Bij hun gedwongen afscheid laat Cícero een brief bij Raimundo bezorgen. Een brief die alles kan uitleggen, maar Raimundo is analfabeet en het ontbreekt hem ook aan moed de brief te laten voorlezen. Tijdens zijn verdere leven, vol vluchtgedrag, werkt hij aan beide problemen, komt tot loutering, maar of hij de brief uiteindelijk leest...
Stênio Gardel kwam op het idee voor het boek terwijl hij werkzaam was voor de kiescommissie in zijn staat in het arme deel van Brazilië, het Noordoosten. Hij kreeg veel analfabete mensen te spreken en die verteltrant heeft hij ook gebruikt voor het boek. Het is zeer intuitief, waarbij de verteltrant alle kanten op gaat. Raimundo vertelt het met vol flashbacks, ook hoe dialogen in het verleden gegaan zijn en dat kan soms moeilijk te volgen zijn. Maar omdat het idioom ogenschijnlijk eenvoudig is, toont het ook hoe knap het boek geschreven is. Het brengt de karakters tot het volle wasdom en het geeft daarmee een rauw en eerlijk beeld van het leven zoals dat op het Braziliaanse platteland (en op heel veel andere plekken op de wereld) geleefd wordt.
Het vertalen was voor mij een prachtig proces. Een redelijk idiote deadline van 5 weken zorgde voor een grote druk, maar ook een concentratie waarvan ik niet wist dat ik die nog had. Nadat ik de uiteindelijke boekversie in handen kreeg was ik erg trots op het gegeven dat mijn naam zo prominent genoemd stond Tegelijkertijd moet ik ook toegeven dat ik over de kwaliteit van de vertaling niet helemaal tevreden ben. Daarmee bedoel ik dat het voor een eerste keer best oké is, maar dat het ook beter kan. Dus: op naar een volgend project.
Vandaar de deelname aan de portfoliomodule van het ELV. Met zo'n leesrapport hoop ik de mogelijkheden om een volgend project te beginnen groter zijn en dat ik jullie binnenkort kan melden dat er een nieuwe vertaling aan komt.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten